Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Antalya Adrasan'daki takriben 2 bin 100 yıllık gemi batığında gerçekleştirilen kazılarda binlerce seramik eserin gün yüzüne çıkarıldığını açıkladı.
Bakan Ersoy, toplumsal medya organları hesabından yaptığı duyuruda, Antalya Adrasan'da 2025'te başlattıkları su altı kazılarında, seramik yüklü gemi batığından günümüzdeye kadar binlerce eser çıkardıklarını aktardı.
Ersoy, şunları belirtti:
"Akdeniz'in derinliklerinden 2 bin 100 yıllık sofra takımlarını gün yüzüne çıkarıyoruz. 122 muhtelif form ve boyuttaki tabak, kase ve tepsiler, evrenin lüks sofra kültürünü gözler önüne seriyor. Arsuz'un antik adıyla Rhosus seramikleri, Romalı sevilen hatip Çiçero'nun dostu Attikus için verdiği siparişle mektuplarına da husus olmuştu. 42-55 metre derinlikte, su altı robotlarının desteğiyle çalışmalarını sürdüren kazı ekibimize ve 'mavi vatan'ımızın kültüre dair mirasını ortaya çıkaran tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum." Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil aracılığıyla günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu'nun üretim faaliyeti ustalığını ve Akdeniz'in ticaret geçmişini günümüzdeye içeriyor.
Akdeniz dünyasının lüks yemek kadrolar arasında yer alıyor
Bakanlıktan hususla bağlantılı yürütülen duyuruya göre, Antalya'nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında 2025'te kazısına başlanan seramik yüklü gemi batığı, antik evrenin sofra kültürüne ve Akdeniz ticaretine ışık tutuyor.
Batığın ana yükünü Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor. Hatay'ın Arsuz ilçesinde, antik adıyla Rhosus'un kıyılarında üretildiği düşünülen eserler arasında kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve muhtelif boyutlarda tepsiler bulunuyor.
Özellikle Roma'da istek gören bu ürünler, Akdeniz dünyasının lüks yemek kadrolar arasında yer alıyor.
Batıkta, Ege'deki bazı adalarda üretildiği düşünülen amforalar da bulundu. Farklı üretim faaliyeti merkezlerine işaret eden buluntular, geminin taşıdığı yükün çeşitliliğini ortaya koyuyor.
Çiçero'nun dostu için sipariş ettiği kaplar
Arsuz seramiklerinin tarihsel önemini, Romalı hatip ve devlet insanı Çiçero'nun yazışmalarında da yer alması artırıyor.
Çiçero, MÖ 50 yılında dostu Attikus'a yazdığı mektupta, onun için Rhosus'tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlatıyor. Bu yazışma, alanda üretilen sofra kaplarının Roma dünyasında tanındığını ve tercih edildiğini gösteriyor.
Adrasan batığında mevcut seramiklerin Rhosus üretimiyle ilişkilendirilmesi, kazıyı antik kaynaklarda adı geçen bu ürünlerin deniz ticaretindeki yerini anlamak yönünden da dikkat çekici kılıyor.
Eserleri 2 bin 100 yıl sırasında koruyan kil
Batıktaki tabak ve kaselerin günümüzdeye iyi vaziyette ulaşmasının ardında, yükleme süresince uygulanan bir yöntem bulunuyor.
Seramikler ahşap sandıklara yerleştirilmeden önce aralarına kil konuldu. Bu uygulama, gemi batarken eserlerin kırılmasını önleyerek binlerce yıl sırasında korunmalarına yardımcı oldu.
Denizden çıkarılan tabak ve kaseler, evrenin işçiliğini ve biçim özelliklerini günümüzde de gözler önüne seriyor.
Antakya'dan İtalya'ya uzanan ticaretin izleri
Gemide mevcut Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesine ışık tutuyor. Bulgular, geminin MÖ 1. yüzyılın ortalarında Antakya, Ege, Yunanistan ve İtalya kıyıları arasındaki ticaret ağı içinde etkinlik gösterdiğine gösteriyor.
Arsuz'dan yola çıktığı düşünülen geminin, muhtemelen Roma'ya doğru ilerlerken fırtına süresince bir sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor.
Adrasan açıklarındaki batıkta, su altı arkeologlarının robotların da desteğiyle yürüttüğü kazı mesailer sürdürülüyor.
SON YORUMLAR