Çanakkale'nin Biga ilçesinde yaşayan heykeltıraş Ali Demirkol, 31 yıl önce toplamaya başladığı 1927 tarihli ilk baskı Nutuk nüshalarından oluşan 52 eserlik koleksiyonunu, suya ve basınca dayanıklı kendine has çantalarda muhafaza ediyor.
Biga doğumlu 57 yaşındaki Demirkol, koleksiyonunu oluşturma hikayesini, Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının 88'inci yıl dönümü nedeniyle AA muhabirine anlattı.
Nutuk'un, Atatürk aracılığıyla 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Cumhuriyet Halk Fırkası'nın İkinci Büyük Kongresi'nde okunduğunu hatırlatan Demirkol, eserin ilk baskılarının Osmanlı Türkçesiyle yayımlandığını aktardı.
Koleksiyonculuğa 1995 yılında başladığını anlatan Demirkol, bir arkadaşıyla orijinal baskıları toplamaya karar verdiklerini aktardı.
Demirkol, arkadaşının civarında 150 nüshaya ulaştığını, kendisinin ise 52 eseri bir araya getirdiğini ifade ederek, "Eserleri suya ve üst düzey basınca dayanıklı kendine has koruma çantalarında saklıyorum. Zamanı geldiğinde güncel nesiller görsün, ders çıkarsın diye bu eserleri bağlantılı kurumlara hibe edeceğiz." diye hitap etti.
- Koleksiyonun en kendine has parçası Hasan Basri Çantay'a ait
Ali Demirkol, koleksiyonundaki en nadide eserlerden birinin, Atatürk aracılığıyla 1. Dönem Balıkesir Milletvekili Hasan Basri Çantay için kendine has olarak hazırlatıldığı belirtilen iki ciltlik Nutuk olduğunu aktardı.
Ankara'daki bir koleksiyonerden temin ettiği eserin, milletvekillerinin rahat taşıyabilmesi hedefiyle iki cilt halinde hazırlandığını ifade eden Demirkol, Viyana'da Türk Tayyare Cemiyeti aracılığıyla taş baskı tekniğiyle basılan nüshanın sınırlı sayıda üretildiğinin tahmin edildiğini aktardı.
Söz hususu eserden koleksiyonunda iki kadro bulunduğunu aktaran Demirkol, şunları aktardı:
"Üzerinde 'Balıkesir Mebusu Hasan Basri Beyefendi'ye' ibaresi yer alıyor. Sayfalarda Hasan Basri Çantay'ın kendi el yazısıyla altını çizdiği bölümler ve aldığı notlar var. İkinci kadro biraz yıpranmış vaziyette. Orijinalliğini bozmadan restore ederek onu da koruma altına alacağım. Bu notları tek tek inceleyip günümüz Türkçesine aktarmayı planlıyorum."
- Nüshalardan birinde 10 harita eksiksiz bulunuyor
Demirkol, koleksiyonundaki eserlerin basım özelliklerine de değinerek, 1927 tarihli nüshalarda Arap harflerinin kullanıldığını ve kitapların sağdan sola açıldığını aktardı.
Nutuk'un Latin harfleriyle ilk defa 1934 yılında üç cilt halinde yayımlandığını ifade eden Demirkol, koleksiyonundaki nüshaların basım ve cilt özelliklerinin birbirinden değişik olduğunu söyledi.
Demirkol, Nutuk'un arka bölümünde mevcut haritaların da dev önem taşıdığını kaydederek, koleksiyonundaki nüshalardan birinde 10 haritanın eksiksiz bulunduğunu duyurdu.
Haritalarda Dumlupınar ve Sakarya Meydan Muharebeleri gibi tarihsel gelişmelere dair cephe hareketleri ile işgal kuvvetlerinin mevzilerinin gösterildiğini anlatan Demirkol, bunların günümüz alfabesiyle yeni baştan düzenlenerek gençlerin incelemesine sunulması gerektiğini aktardı.
- "Nutuk bir milletin varoluş belgesidir"
Nutuk'un Cumhuriyet'in müessese sürecini anlamak yönünden mühim bir kaynak olduğunu ifade eden Demirkol, eserin güncel nesillere aktarılması gerektiğini söyledi.
"Nutuk sıradan bir kitap değildir." diyen Demirkol, şunları aktardı:
"Bir ülkenin varoluşunun, bir devrimin yazılı hale gelmiş belgesidir. Bu kıymeti bizim de çok iyi anlamamız gerekiyor. Okuma alışkanlığımız zayıf olabilir ama günümüzde 22 saatlik sesli kitap olarak bile dinlenebiliyor. Ben uzun yolculuklarımda mutlaka dinlerim. Atatürk'e ve Cumhuriyetimize sahip çıkmalıyız." Bu vatan çok dev bedeller ödenerek kuruldu. Nutuk'u okumadan, anlamadan bu ülkenin kıymetini bilmek imkansızdır.
SON YORUMLAR