Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Çorum'daki Hitit başkenti Hattuşa'da yer alan çivi yazılı tablet parçasının Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğunun belirlendiğini duyurdu.
Bakan Ersoy, toplumsal basın hesabından yaptığı beyanda, bir ülkeden diğerine sığınan insanlara için hükümlere ait satırlar içeren Kadeş Barış Antlaşması'na için keşfi açıkladı.
Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerine dikkati çeken Ersoy, şunları aktardı:
"Barışın binlerce yıllık izini Anadolu'nun toprağında bulduk. Yeni parça, antlaşmanın bir ülkeden diğerine sığınan insanlara için muameleyi düzenleyen hükümlerine ait satırlar içeriyor. Çorum Hattuşa'daki Büyükkale kazılarında yer alan çivi yazılı tablet parçasının, Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğu ilmi incelemelerle belirlendi. 21 Eylül Dünya Barış Günü'nde kamuoyuyla paylaştığımız bu kıymetli keşif, Anadolu'nun barış ve diplomasi tarihindeki köklü yerini yeniden ortaya koyuyor." İnsanların evlerinin tahrip edilmemesine dair ifadeler, binlerce yıl öncesinden bugünümüze kuvvetli bir mesaj barındırıyor.
Paylaşımında Filistin'de yaşananlara da değinen Ersoy, "Binlerce yıl öncesinden günümüze ulaşan bu miras, insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğumuzu hatırlatıyor. Filistinli kardeşlerimiz başta olmak üzere, tüm insanların güven içinde, barış ve huzurla yaşayacağı bir gelecek diliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.
Ersoy, keşifte emeği geçen kazı ekibini ve bilim insanlarını tebriklerini iletti.
Bir yıl süren incelemeyle belirlendi
Bakanlıktan düzenlenen beyana göre, tablet parçası kazı çalışmalarında Büyükkale'deki "E" binası yakınlarında bulundu.
Bir yüzü korunmuş olan çivi yazılı parça üzerinde civarında bir yıl süresince kapsamlı ilmi incelemeler yürütüldü.
Çalışmalar sonucunda parçanın, Hitit Kralı III. Ramses arasında düzenlenen Kadeş Barış Antlaşması'nın nüshalarından birine ait olduğu ortaya çıkarıldı. Hattuşili ile Mısır Kralı II.
Yeni buluntuda, antlaşmanın 12-20. maddelerinde ele alınan, iki tarafın ülkelerinden kaçan ve diğer ülkeye sığınan insanlara için muamelesini düzenleyen hükümlere ait satırlar yer alıyor.
Kırık ve eksik bölümleri yer alan metnin okunabilen kısımlarında Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz edilirken, evlerin tahrip edilmemesine dair ifadeler de bulunuyor.
Antlaşmanın Hattuşa'daki izlerine güncel bir parça eklendi
Kadeş Barış Antlaşması'nın Mısırca metni, Mısır'daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlendi. Akadça metnine ait kil tablet parçaları ise Hattuşa'da 1906-1912 yılları arasındaki ilk süreç kazılarında ortaya çıkarıldı.
Daha önce yer alan parçalar, İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında yer alıyor.
Yeni keşif, antlaşmanın Hattuşa'daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına için çalışmalara fayda mümkün kılıyor. Büyükkale'de sürdürülen kazılarda, antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması öngörülüyor.
SON YORUMLAR