AA muhabirinin derlediği verilere göre, Orta Doğu kaynaklı risklerin gölgesinde küresel ekonomiye hakkında belirsizlikler sürerken, jeopolitik gerilimlere bağlı olarak enerji fiyatlarının yükselmesi dünya çapında başlıca risk unsuru olarak öne çıkıyor.
Söz hususu risklerin masraf kanalı, iktisadi etkinlik ve beklentiler aracılığıyla enflasyon görünümüne etkileri yakinen izlenmeye devam edilirken, Türkiye'nin cari işlemler hesabı ise Ekim 2025'ten bu yana ilk defa fazla verdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) açıklanan ödemeler dengesi verilerine göre, temmuz ayında 36 milyon dolarlık fazla sunuldu. Cari işlemler hesabı, en son Ekim 2025 döneminde 477 milyon dolar fazla vermişti.
Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabında da temmuzda 4 milyar 972 milyon dolarlık fazla ifade edildi.
Temmuz ayında ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı ise 5 milyar 579 milyon dolar olarak hayata geçti. Yıllıklandırılmış verilere göre, temmuzda cari açık yaklaşık olarak 40,7 milyar dolar olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 77,2 milyar dolar açık verdi.
"Taşımacılık gelirlerindeki toparlanma hizmetler dengesini destekledi"
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yaz sezonunun etkisiyle servis gelirlerindeki etkili seyir ve dış ticaret açığındaki aylık iyileşmenin cari dengeyi desteklediğini aktardı.
Bununla eşliğinde, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabının (çekirdek cari denge) bir önceki ayki 1,4 milyar dolar fazladan 5 milyar dolar fazlaya yükselmesinin ekonominin ana eğilimindeki görünüm yönünden olumlu bir sinyal olarak öne çıktığını dile getiren Gözgör, cari işlemler dengesinin alt kalemleri incelendiğinde, servisler dengesinin cari dengeye sağladığı pozitif destekin temmuz ayında da güçlenerek devam ettiğini ifade etti.
Gözgör, "Özellikle turizm sezonunun etkisiyle seyahat gelirlerindeki yükselişin yanı sıra taşımacılık gelirlerindeki toparlanma servisler dengesini destekledi. Buna ek olarak, dış ticaret açığındaki aylık daralma da cari dengenin fazla vermesinde belirleyici oldu." diye söz aldı.
Enerji bedeller ve jeopolitik gelişmelerin cari denge görünümündeki en dikkat çekici risk unsurları olmaya devam ettiğini kaydeden Gözgör, şu değerlendirmeleri düzenledi:
"Ağustos ayında ithalatın yıllık bazda yüzde 10,5 artmasında enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisi öne çıkarken, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerin petrol ve tabii gaz bedeller üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturması, yılın geri kalanında dış ticaret açığı ve cari açık yönünden yukarı yönlü riskleri artırıyor. Ticaret Bakanlığı da ağustos ayındaki ithalat artışında petrol ve tabii gaz fiyatlarındaki yükselişin etkisine altını çizdi. Yıl sonu beklentilerimize hakkında olarak, piyasa tarafında 2026 yıl sonu cari açık beklentisi yaklaşık olarak 51 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Son TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nde ise 2026 yıl sonu cari açık beklentisi yaklaşık olarak 50,1 milyar dolar seviyesinde yer alıyor. Biz de 84 dolar/varil Brent petrol varsayımımız paralelinde yıl sonu cari açık beklentimizi 52,9 milyar dolar seviyesinde koruyoruz."
"Yeşil enerji yatırımları cari denge için önem taşıyor"
Pariterium Danışmanlık şirketinin kurucusu Dr. İsmet Demirkol da, "Turizm hasılatlar, Türkiye'nin cari dengesine pozitif destek sağlaması bakımından şüphesiz dev önem arz ediyor." dedi.
Orta Doğu'daki ABD/İsrail-İran Savaşı'nın devam etmesi yüzünden turizm gelirlerinde gerilemenin söz hususu olduğunu ancak son aylardaki toparlanmanın mevsimsel etkilerle beraber turizmde olumlu bir seyir görülmesini sağladığını vurgulayan Demirkol, bunun da cari işlemler dengesini pozitif etkilediğini aktardı.
Bundan sonraki aşamada bilhassa üretimde katma kıymeti üst düzey ürünlerin ihracatının cari dengeyi destekleyeceğini ifade eden Demirkol, bu çerçevede teknoloji ihracatının dev önem taşıdığını dikkat çekti.
Yeşil enerji yatırımlarının önemine de değinen Demirkol, yeşil enerji yatırımlarının artmasıyla petrol, tabii gaz ve kömür türevlerinin daha az kullanılmasının kalıcı olarak cari fazla verme hedefine dev destek sağlayacağını ifade etti.
SON YORUMLAR