Soruşturma çerçevesinde 22 ilde 109 adres için arama kararı alınırken, Vergi Denetim Kurulu raporlarında bazı şirketlerin ölü şahıslar adına müstahsil makbuzu düzenlediği ve üreticiden alınan ürünlerin bedellerini gerçekte ödenen tutarın üzerinde gösterdiği ifade edildi.
Savcılıkça yapılan inceleme çerçevesinde Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya Büyükşehir Belediyeleri Hal Müdürlüklerine müzekkere yazıldı. Şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerine hakkında raporlar dosyaya dahil edildi. Vergi Denetim Kurulu aracılığıyla savcılığın talebi konusunda gerçekleştirilen incelemelerde ise bin 29 üreticinin beyanına başvuruldu. Çiftçilerin ifadeleri ile tedarikçi konumundaki şüpheli şahıs şirketlerin defter ve belgeleri eşliğinde ele alındı. 14 Temmuz 2026 ve 3 Eylül 2026 tarihli raporlarda, bazı tedarikçilerin çiftçilerden satın aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatından daha üst düzey gösterecek tarzda müstahsil makbuzu düzenlediği ifade edildi.
"Ürün arzı az, maliyet yüksek gösterildi"
Raporlarda, bazı şüphelilerin piyasadaki hakim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, masraflar ise üst düzey gösterdiği aktarıldı. Ayrıca tedarik zincirinin gereksiz tarzda uzatıldığı ve bu yöntemlerle fiyatların yukarı yönlü manipüle edilerek fahiş bedel uygulamasına neden olunduğu ifade edildi.
"Ölü şahıslar adına makbuz düzenlendi"
Raporda mevcut tespitlerden birinin Ahmet Demir Gıda Nakliye Hayvancılık Et ve Süt Ürünleri Turizm Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne hakkında olduğu ifade edildi. Şirketin 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında, daha önce ölüm kaydı mevcut bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği saptandı. Raporda, söz hususu kişilerin bir bölümünün ölüm tarihlerinin 2014 ve 2016 yıllarına kadar uzandığı, gerçekleştirilen makbuzların tutarlarının ise kişi başına 29 bin lira ile 118 bin lira arasında değiştiği belirtildi. Essa Tarım Ürünleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerine hazırlanan raporda da benzer tespitlere yer sunuldu. Şirket aracılığıyla daha önce hayatını kaybettiği belirlenen 27 çeşitli kişi adına müstahsil makbuzu düzenlendiği, adına makbuz gerçekleştirilen kişilerin dikkat çekici bölümünün ise kuruluşa ürün satmadıklarını beyan ettikleri ifade edildi.
Çiftçilerden dikkat çeken beyanlar
Raporda yer verilen üretici beyanlarında, makbuzlarda gösterilen fiyatlarla ürünlerin gerçek satış bedeller arasında fark bulunduğu aktarıldı. Bigadiç Derin Tarım Ürünleri Yaş Sebze Meyve Hayvancılık Gıda Turizm Sanayi İthalat İhracat ve Pazarlama Ticaret Limited Şirketi aracılığıyla adına 818 bin 125 liralık müstahsil makbuzu gerçekleştirilen A.K., kapya biberini kuruluş adına hareket eden İsmail D.’ye sattığını aktardı. A.K., ürünün kilogramını en fazla 11,50 liradan sattığını ancak makbuzlarda kilogram fiyatının ortalama 18,70 lira olarak gösterildiğini söyledi. Adına 759 bin 776 liralık makbuz gerçekleştirilen C.S. ise ürünlerini 8-9 liradan sattığını, buna karşılık makbuzlarda kilogram fiyatının 18,70 ile 23,95 lira arasında gösterildiğini belirtti. E.B. ise adına 1 milyon 236 bin 522 liralık makbuz düzenlenmesine rağmen bu belgelerden haberi olmadığını, makbuzlarda mevcut kapya biberini hiç üretmediğini ve herhangi bir kuruluşa satmadığını beyan etti.
Kayıtlarda milyonlarca kilogramlık fark
Essa Tarım’a hakkında incelemede kuruluşun envanter ve ticari kayıtları arasında da uyumsuzluk bulunduğu ifade edildi. Rapora göre kuruluş, 2026 yılının ilk üç ayında müstahsil makbuzu ile 3 milyon 913 bin 600 kilogram, fatura ile ise 2 milyon 888 bin 124 kilogram imalat sektörü tipi portakal satın aldı. Aynı devirde satış faturalarında 9 milyon 31 bin 731 kilogram portakal satışı bulunduğu ifade edildi. Dönem başındaki ticari mallar hesabının tamamının portakal stoku olduğu kabul edilse dahi yaklaşık olarak 2 milyon 230 bin kilogramlık farkın karşılanamadığı ifade edildi. Şirketin Ocak, Şubat ve Mart 2026 döneminde fatura ile toplam 13 milyon 488 bin 581 kilogram limon, mandalina, nar ve portakal satışı yaptığı. Ancak Hal Kayıt Sistemi’ne sadece 8 milyon 384 bin 428 kilogramlık satış bildirdiği de raporda iştirak etti. Şirketin 2025 hesap döneminde yüzde 0,50, 2026 yılının ilk çeyreğinde ise yüzde 0,68 net karlılık beyan ettiği ifade edildi.
Kayıt sistemlerinin karşılaştırılması gerektiği altı çizildi
Raporda bunun yanı sıra yaş sebze ve meyve sektöründeki kayıt sistemlerinin çeşitli müesseseler aracılığıyla çeşitli amaçlarla yürütüldüğü değerlendirmesine yer sunuldu. Üretimden nihai satışa kadar Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ÇKS, TÜKAS ve ÖKS kayıtları ile Ticaret Bakanlığı’nın Hal Kayıt Sistemi ve Gelir İdaresi Başkanlığı’nın müstahsil makbuzu ve fatura düzeninin önemli oranda birbirinden bağımsız işletildiği ifade edildi. Bu nedenle tek bir kayıt aracılığıyla üretim faaliyeti, teslim, ticari dolaşım ve ödeme süreçlerinin tamamına hakkında kesin sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, çeşitli kurumların kayıtlarının birbiriyle karşılaştırılması gerektiği altı çizildi. Soruşturmanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla tüm yönleriyle sürdürüldüğü bildirildi.
SON YORUMLAR