TCMB, Eylül Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.
Rapora göre, tüketici ücretler eylül ayında yüzde 1,84 çoğaldı, yıllık enflasyon 1,78 puan azalışla yüzde 29,73 seviyesine geriledi.
Aylık bazda gıda ücretler taze meyve ve sebze ücretler kaynaklı gerilerken, enerji fiyatlarında yükseliş sürdürüldü. Okula dönüşe bağlı olarak başta öğretim faaliyetler olmak üzere alakalı kalemlerde kayda değer oranlarda çoğalmalar gözlendi.
Gıda fiyatlarındaki gerilemede, olumlu arz koşullarının etkisiyle taze meyve ve sebze fiyatlarında gözlenen belirgin düşüş belirleyici olurken, işlenmiş gıdada aylık ücret çoğalmayı yavaşladı.
Enerji ücretler, küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen akaryakıt ücretler öncülüğünde yüzde 6,25 çoğaldı.
Hizmet grubunda aylık enflasyon bir önceki aya göre yavaşladı, bu gelişimde ulaştırma ve haberleşme alt grupları öne çıktı. Okula dönüş etkileri, öğretim hizmetlerinin yanı sıra okul servisi ve yurt bedeller kanalıyla sırasıyla ulaştırma ve lokanta-otel hizmetlerinde de hissedildi.
Temel mal grubunda taze sezona geçişle eşliğinde giyim ve ayakkabı ücretler tırmandı, dayanıklı mallarda enflasyon bir önceki aya kıyasla hızlandı.
Üretici ücretler önceki aya kıyasla bir miktar yavaşlayarak yüzde 2,07 tırmandı, yıllık imalatçı enflasyonu 0,57 puan düşüşle yüzde 27,38'e geriledi.
Enerji grubunun enflasyona desteki çoğaldı
Rapora göre, eylül ayında tüketici ücretler yüzde 1,84 çoğaldı ve yıllık enflasyon 1,78 puan azalarak yüzde 29,73'e geriledi. B endeksinin yıllık değişim oranı 1,68 puan azalışla yüzde 29,00, C endeksinin yıllık değişim oranı ise 1,37 puan azalışla yüzde 28,70 oldu.
Yıllık tüketici enflasyonuna destekler incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, faaliyet, ana mal ile alkol-tütün-altın gruplarının destekler bir önceki aya kıyasla sırasıyla 1,40, 0,70, 0,05 ve 0,02 puan azalırken, enerji grubunun desteki 0,39 puan çoğaldı.
Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, tüketici fiyatlarının aylık çoğalmayı ağustos ayına kıyasla zayıfladı. Benzer tarzda B ve C göstergelerinde aylık enflasyon geriledi.
Fiyat çoğalmalar B endeksini oluşturan gruplardan ana malda yükselirken, faaliyette ve işlenmiş gıdada zayıfladı.
TCMB bünyesinde izleme edilen göstergeler, eylül ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya kıyasla gerilediğini gösterdi. Üç aylık ortalamalar bazında da düşüş kaydedilmesiyle enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama belirginleşti.
Hizmet ücretler eylül ayında yüzde 2,15 artarken, grup yıllık enflasyonu 2,63 puan düşüşle yüzde 37,65'e geriledi. Yıllık enflasyon tüm alt gruplarda düşüş gösterdi.
Eylül ayında faaliyet fiyatlarının seyrinde yüzde 14,19 yükselen öğretim faaliyetler öne çıktı.
Vakıf yükseköğretim kurumlarının kayıt dönemine bağlı olarak geçtiğimiz yıl eylül ayında tek seferde yansıyan üniversite öğretim bedeli artışlarının içinde bulunduğumuz yıl ağustos-eylül aylarına yayılması, faaliyet sektörü enflasyonunu eylül ayında aşağı yönlü etkileyen bir unsur oldu.
Diğer taraftan, önceki yıllardan çeşitli olarak ilkokul ve ortaöğretim öğretimi ücretlerinin eylül ayında görece fazla bir oranda artması dikkati çekti.
Yeni öğretim ve öğretim yılıyla eşliğinde okul servisi ücretlerindeki yüzde 16,04 çoğalmaya karşın, hava yolu ile yolcu taşımacılığı ücretlerindeki yüzde 9,03 gerilemenin etkisiyle ulaştırma hizmetlerindeki yükseliş yüzde 0,24 ile sınırlı kaldı. Böylece ulaştırma hizmetlerinin yıllık enflasyonu 8,66 puan azalarak yüzde 43,78'e geriledi.
Kirada aylık çoğalma yüzde 3,10 oldu, yıllık kira enflasyonu düşüşünü sürdürerek yüzde 41,34 seviyesinde düzenlendi.
Lokanta ve otel alt grubunda ücret çoğalmayı yüzde 1,41 ile ılımlı seyrini korurken, okula dönüş etkisinin gözlendiği yurt ücretlerindeki aylık çoğalma yüzde 19,99 ile geçen yılın aynı dönemine kıyasla sınırlı kaldı.
Temel mal grubu ücretler çoğaldı
Temel mal grubu ücretler eylül ayında yüzde 2,11 çoğaldı, grup yıllık enflasyonu yüzde 15,90 düzeyinde yatay seyretti. Yıllık enflasyon giyim ve ayakkabı ile dayanıklı mallarda görece yatay seyrederken, diğer ana mallarda geriledi.
Bu devirde dayanıklı tüketim mallarındaki ücret çoğalmayı yüzde 2,02 ile bir miktar güçlendi. Tüketici elektroniğinde elektrikli alet ücret çoğalmalar yüzde 3,75 ile öne çıkarken, beyaz eşya aylık enflasyonu yüzde 2,79 ile bir önceki aya kıyasla tırmandı.
Mobilya ve araç alt gruplarında ücret çoğalmalar sırasıyla yüzde 1,61 ve yüzde 1,53 olarak düzenlendi.
Giyim ve ayakkabı alt grubu ücretler taze sezona geçişin etkisiyle yüzde 4,01 ile bir önceki yıla benzer bir oranda artarken, diğer ana mallarda aylık enflasyon yüzde 0,61'e yavaşladı.
Enerji ücretler akaryakıt öncülüğünde tırmandı
Enerji ücretler eylül ayında yüzde 6,25 çoğaldı, grup yıllık enflasyonu 6,88 puan yükselerek yüzde 46,11 oldu.
Küresel gelişmelerin yansımalarıyla aylık bazda yüzde 10,91 artan akaryakıt ücretler, enerji fiyatlarındaki yükselişin ana sürükleyicisi oldu.
Bu devirde küresel ölçekli enerji fiyatlarının etkisi, yüzde 9,41 artan katı yakıt ve yüzde 3,88 yükselen tüp gaz fiyatlarında da hissedildi. Diğer taraftan, meskenlere hedefleyen elektrik ücretler yatay bir seyir izledi.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu ücretler geriledi
Gıda ve alkolsüz içecekler ücretler aylık bazda yüzde 0,20 geriledi, grup yıllık enflasyonu 6,17 puan azalarak yüzde 27,62 oldu.
Yıllık enflasyon, işlenmemiş gıdada 9,99 puan azalarak yüzde 24,15'e, işlenmiş gıdada 3,21 puan düşerek yüzde 30,33'e geriledi.
İşlenmemiş gıda fiyatlarındaki yüzde 2,33 aylık azalışta, taze meyve ve sebze grubundaki arz kaynaklı olumlu gelişimler tesirli oldu. Diğer taraftan, bu devirde beyaz et fiyatlarında çoğalma gözlendi.
İşlenmiş gıda aylık ücret çoğalmayı yüzde 1,40 ile ağustos ayına kıyasla yavaşlarken, bu alt grupta yemeye hazır gıdalar ile kahve-çay alt kalemleri ücret artışlarıyla öne çıktı.
Yurt içi imalatçı ücretler çoğaldı
Yurt içi imalatçı ücretler eylül ayında yüzde 2,07 çoğaldı, yıllık imalatçı enflasyonu 0,57 puan düşerek yüzde 27,38 oldu.
Ana endüstri gruplarına göre incelendiğinde, enerji ücretler yüzde 3,55 çoğalmayla öne çıkmaya sürdürüldü. Ara malı ücretler yüzde 2,04 yükselirken, diğer ana endüstri gruplarında çoğalmalar yüzde 1,5-1,6 bandında düzenlendi.
Sektörel bazda incelendiğinde ise tütün, rafine edilmiş petrol mahsullar ve kömür-linyitte ücret çoğalmalar belirgin oldu.
SON YORUMLAR