"Tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasında ile ilgili gözaltı kararı verilen 41 geniş çaplı dağıtıcı kuruluşun yöneticisinden 38'i yakalanarak gözaltına alındı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığından yürütülen duyuruda, Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu aracılığıyla "yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına" dönük inceleme yürütüldüğü kaydedildi.
Açıklamada, inceleme bünyesinde, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine yazılan müzekkereler neticesinde şüpheliler hakkındaki yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporların inceleme dosyasına eklendiği kaydedildi.
Vergi Denetim Kurulunca müzekkereye istinaden yürütülen mesai bünyesinde 1029 üreticinin beyanına başvurulduğu aktarılan duyuruda, şunlar belirtildi:
“Çiftçilerin ürünlerini hangi bedelle ve ne surette tedarikçilere temin ettiklerine dönük beyanları neticesinde ve tedarikçi durumundaki şüphelilerin ürün alış ve satış bünyesinde yürütülen defter ve belgelerin incelemesi neticesinde organize edilen 14 Temmuz ve 3 Eylül tarihli raporlarda, yaş sebze ve meyve sektöründe etkinlik gösteren tedarikçi konumundaki mükelleflerin, çiftçilerden satın aldıkları yaş sebze ve meyve ürünlerini gerçek alış fiyatından fazla gösterecek surette sahte müstahsil makbuzu düzenleyerek, piyasadaki hakim konumlarını kullanarak ürün arzını olduğundan az göstererek, masraflar olduğundan üst düzey göstererek veya tedarik zincirinin gereksiz uzatılması gibi yöntemlere yukarı yönlü bedel manipülasyonu yapmak suretiyle fahiş bedel uygulamasına sebebiyet verdikleri belirlendi.”
Yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş bedel uygulamasına sebebiyet verdiği saptama edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli şahıs ile ilgili gözaltı kararı verildiği aktarılan duyuruda, 22 ayrı ilde iş yeri ve ikamet adresi olmak üzere 109 adreste arama kararı alındığı kaydedildi.
İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi görevlileri, organize edilen harekâtte ile ilgili gözaltı kararı verilen 41 geniş çaplı dağıtıcı kuruluşun yöneticisinden 38'ini yakaladı.
Ekiplerin, 3 firari şüpheliyi yakalamaya dönük mesailer devam ediyor.
"Tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasında denetim raporu hazırlandı
"Tarladan markete fiyat yolculuğu" soruşturmasında Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca hazırlanan denetim raporunda, vefat eden veya fiilen çiftçilik yapmayan kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlendiği, bazı makbuzların gerçek ürün teslimine dayanmadığına yönelik tespitlere yer takdim edildi.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca gerçekleştirilen incelemede Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı Ankara Sektörel Denetim Daire Başkanlığınca hazırlanan denetim raporu dosyaya girdi.
Raporda, yaş meyve ve sebze sektöründeki bedel artışlarının nedenlerinin araştırılması gayesiyle gerçekleştirilen mesaide, firmaların üreticilerden yaptığı alımların büyüklüğü ve bu alımların toplam mal alımları içerisindeki payının esas alındığı kaydedildi.
Bu kapsamda, toplam mal alımlarının en az yüzde 70'i müstahsil makbuzuna dayanan kuruluşlar ile müstahsillerden belgeli alım tutarı 300 milyon lira ve üzerinde mevcut firmaların riskli mükellef grubunda değerlendirildiği, belirlenen kriterler yönünde 207 kuruluşun araştırma kapsamına alındığı belirtildi.
İlk analizlerde, bu firmaların sadece üreticilerden ürün satın alan tüccar veya toptancı hal firmalarından oluşmadığı, önem taşıyan bölümünün ulusal ve bölgesel zincir marketlere düzenli olarak yaş meyve ve sebze tedarik ettiğinin belirlendiği belirtildi.
Bu nedenle incelemenin sadece müstahsil makbuzlarının doğruluğuyla sınırlı tutulmadığı, tedarik zincirindeki ürün, belge, masraf ve bedel hareketlerinin beraber değerlendirilmesinin gerekli görüldüğü belirtildi.
Fiilen çiftçilik yapmayan kişiler ile vefat eden kişiler adına makbuzlar kesildi
Raporda, müstahsil makbuzunun defter tutma yükümlülüğü bulunmayan çiftçilerden yürütülen mal alımlarının belgelendirilmesinde kullanıldığı ancak belgenin düzenlenmiş olmasının, üzerinde belirtilen ürünün bağlantılı kişi aracılığıyla üretildiğini ve alıcı kuruluşa teslim edildiğini tek başına kanıtlamadığı kaydedildi.
Yapılan ön değerlendirmelerde, vefat eden kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlenmiş olabileceğine işaret eden kayıtlara rastlandığı belirtildi.
İncelemelerde buna ek olarak bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı, adına belge organize edilen bazı kişilerin fiilen çiftçilik yapmadığı, bazılarının ise bağlantılı kuruluşu tanımadığını ve herhangi bir ürün teslim etmediğini beyan ettiği malumatı takdim edildi.
Raporda, bazı makbuzlarda gösterilen ürün miktarlarının da çiftçilerin arazi büyüklüğü ve makul üretim faaliyeti kapasitesiyle açıklanamadığı, miktarların bölgesel ve uygulamalı verim değerlerinin önem taşıyan ölçüde üzerinde olduğuna işaret edildi.
Belgelerde mevcut ürün türü, miktarı veya birim bedel bilgilerinin bazı üreticilerin beyanlarıyla örtüşmediği, bazı işlemlerde ise makbuzlardaki birim fiyatların üreticilerin bildirdiği gerçek satış fiyatlarının belirgin surette altında kaldığı saptamayı gerçekleştirildi.
Raporda, "Söz hususu bulguların, incelenen müstahsil makbuzlarındaki uyumsuzlukların her vaziyette belge düzenine yönelik basit veya münferit hatalardan ibaret olmayabileceğini, bazı işlemlerde ticari ve vergisel çıktılar doğuran sistematik bir yöntemin parçası olabileceğini göstermektedir." ifadeleri kullanıldı.
Gerçek bir ürün teslimine dayanmayan veya miktar ve bedel yönünden gerçeği yansıtmayan müstahsil makbuzlarının, kuruluş kayıtlarında fiktif mal ve stok oluşturularak maliyetlerin artırılmasına, böylece brüt karlılık, müessese kazancı ve vergi matrahının düşürülmesine fırsat sağlayabileceği değerlendirmesi gerçekleştirildi.
Raporda, bu belgelerin buna ek olarak kaynağı belirsiz veya kayıt dışı temin edilen ürünlerin kuruluş stoklarına dahil edilerek sonraki satışların kayıtlı mal hareketi gibi gösterilmesine dayanak oluşturabileceği belirtildi.
41 kuruluşun müstahsil beyanları, makbuzları, teslim ve ödeme kayıtları uyumlu bulunmadı
Müstahsil makbuzunda gösterilen masrafın sonraki satış fiyatına komşu belirlenmesi halinde belgenin satış fiyatına görünürde masraf dayanağı oluşturabileceği belirtilen raporda, miktar, bedel veya üretim faaliyeti kapasitesindeki uyumsuzlukların ise tek başına belgenin gerçek dışı olduğunu göstermeyeceğine dikkat çekildi.
Raporda, araştırılan toplam 41 kuruluşun mali verilerinde brüt karlılık oranlarının genel olarak düşük olduğu, en üst düzey hacimde alınıp satılan bazı ürünlerin birim alış ve satış bedeller arasında oldukça sınırlı fark bulunduğu ve firmaların kayda değer bir bölümünün müesseseler vergisi beyannamelerinde zarar beyan ettiği kaydedildi.
Alış ve satış bedeller arasındaki farkın düşük olmasının, ilk bakışta firmaların üst düzey ticari kazanç elde etmediğini gösterebildiğini ancak bu vaziyetin alımların ve maliyetlerin gerçekliğini tek başına kanıtlamadığı aktarılan raporda şu tespitlere yer takdim edildi:
“Alış miktarının veya masrafın gerçek dışı ya da içeriği itibarıyla yanıltıcı belgelerle yükseltilmesi halinde muhasebe kayıtlarındaki brüt karlılık tabii olarak düşük görünebilecektir. Diğer taraftan düşük brüt karlılık, piyasa koşulları, fire, nakliye, ambalajlama, tasnif, depolama masraflar, marketlerce uygulanan kesintiler veya kayıt dışı satışlardan da kaynaklanabileceğinden, bu ihtimallerin birbirinden ayrılabilmesi için ürün bazında ağırlıklı ortalama alış ve satış fiyatlarının, miktar ve stok hareketlerinin, fire oranlarının, ödeme kayıtlarının ve karşı taraf bilgilerinin beraber analiz edilmesi gerekmektedir.”
Raporda, 41 kuruluşa yönelik bazı müstahsil makbuzlarının üretim faaliyeti kapasitesi, müstahsil beyanları, teslim ve ödeme kayıtlarıyla uyumlu olmadığına dönük önem taşıyan risk göstergelerinin saptama edildiği kaydedildi.
Soruşturma dosyasına giren raporda, şöyle devam edildi:
"Bu bulguların, gerçek dışı veya içeriği itibarıyla yanıltıcı belgelerle fiktif stok ve masraf oluşturulmuş, kayıt dışı ürün hareketlerine belge dayanağı sağlanmış ve sonraki satış fiyatlarına görünürde masraf başlıcayı oluşturulmuş olabileceğini göstermektedir. Bununla beraber var olan tespitlerin sektörün tamamına veya ulusal ve bölgesel zincir marketlere aracısız teşmil edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle ilk evrede 41 kuruluş üzerinde uygulanan doğrulama yönteminin, risk derecesine göre araştırma kapsamındaki diğer firmalara da yaygınlaştırılması ve müstahsil makbuzuyla başlayan ürün, belge, ödeme, masraf ve satış zincirinin perakende aşamasına kadar izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir."
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu aracılığıyla gerçekleştirilen inceleme bünyesinde, ile ilgili gözaltı kararı verilen 41 geniş çaplı dağıtıcı kuruluşun yöneticisinden 33'ü yakalanmıştı.
SON YORUMLAR