Konut Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 0,9 arttı İçeriği Görüntüle Yapay zekâ ile oluşturulan bir görsel, yalnızca metin sınıflandırma işleminden yaklaşık bin beş yüz kat daha fazla enerji tüketiyor. Bu enerji, iki yemek kaşığı su miktarına eşdeğer; bir milyar görsel üretildiğinde ise 29 milyon litre su harcanmış oluyor.
Sosyal medya platformlarında, kullanıcıların fotoğraflarını 1980’lerin stiline dönüştüren “80’lerde nasıl görünürdüm?” akımı, bu hızlı üretimin arkasındaki enerji ve su ihtiyacını yeniden gündeme taşıdı.
Birleşmiş Milletler Üniversitesi Su, Çevre ve Sağlık Enstitüsü’nün “Çevre ve Sağlık: Karbon, Su ve Arazi Ayak İzleri” raporuna göre, tipik bir AI görseli bir 10 vat LED lambayı 17 dakika çalıştırmaya yeter.
Bu görselin elektrik tüketiminin su ayak izi yaklaşık 29 ml olarak hesaplanıyor; tek bir görsel iki yemek kaşığı suya denk gelse de, bir milyar görselde bu miktar 29 milyon litreye ulaşıyor.
Google Trends verileri, “80’ler akımı” aramasının bir hafta içinde %5 000 artış gösterdiğini ve Instagram’da bu tarz görsellerin milyonlarca kez paylaşıldığını ortaya koyuyor.
Yapay zekânın çevresel maliyeti sadece görsel üretimindeki elektrik tüketimiyle sınırlı değil; veri merkezlerinin enerji ihtiyacı, soğutma sistemleri, altyapı kurulumları ve donanım üretimi de toplam ayak izine ekleniyor.
Üretim ölçeği büyüdükçe kaynak talebi de artıyor
2025 yılında küresel veri merkezlerinin tükettiği elektrik yaklaşık 448 TWh olarak tahmin edilirken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) 2030’da bu rakamın 950 TWh’ye çıkacağını öngörüyor. IEA, bu artışın temel itici güçlerinden birinin yapay zekânın yaygınlaşması olduğunu vurguluyor.
Veri merkezlerinin 2030’daki elektrik tüketimiyle ilişkili su ayak izinin 9,3 trilyon litre, arazi ayak izinin ise 14 500 km²’yi aşabileceği belirtiliyor. Bu rakamlar, sadece “80’ler” akımını değil, yapay zekâ altyapısının küresel ölçekte genişlemesinin potansiyel etkilerini de yansıtıyor.
Yapay zekâ enerjisinin büyük bir kısmı eğitim aşamasından sonra gerçekleşiyor. Kullanıcıların modeline yönlendirdiği günlük istekler, toplam enerji tüketiminin %80‑90’ını oluşturuyor.
Aynı rapor, tipik bir AI görselinin metin sınıflandırma işleminden yaklaşık 1 450 kat daha fazla enerji harcadığını, bir görsel üretiminin ise ortalama 2,9 kWh enerji tükettiğini gösteriyor.
Model seçimi enerji tüketimini belirliyor
Hugging Face ve Carnegie Mellon Üniversitesi iş birliğiyle yapılan bir çalışma, bin istek başına ortalama 2,9 kWh elektrik tüketildiğini ortaya koyuyor.
Çalışma, farklı modellerin ve görevlerin enerji ihtiyacının büyük ölçüde değişebileceğini ve tek bir “sabit” tüketim değeri vermenin mümkün olmadığını vurguluyor.
Donanım tarafında da talep artıyor; 2030’da yapay zekâ kaynaklı elektronik atığın yıllık 2,5 milyon ton seviyesine ulaşabileceği tahmin ediliyor.
Dolayısıyla, sosyal medyada birkaç saniyede oluşturulan retro bir fotoğraf tek başına büyük bir kaynak tüketimi yaratmasa da, milyarlarca AI işleminin bir parçası olarak su, enerji ve arazi gibi geniş bir ekosistemi etkiliyor.
Haber Kaynağı: Haber Merkezi
SON YORUMLAR