Çan ilçesine bağlı Bahadırlı köyde yer alan İnkaya Mağarası, 2026 yılı itibarıyla yeni kazı çalışmalarına ev sahipliği yapıyor. Paleolitik döneme ait insan faaliyetlerinin 86 bin yıl öncesine kadar uzandığı bu mağarada, araştırma kapsamı bu yıl daha da genişletilecek.
Kazı sahasından toplanacak toprak ve çökeltme örnekleri üzerinde çevresel DNA (e-DNA) analizi yapılacak. Organik kalıntı bulunmasa bile, geçmişte bölgeyi kullanan insan, hayvan, bitki ve mikroorganizmalara dair moleküler izler ortaya çıkarılmaya çalışılacak.
Son on yılda 43 bin civarında yontma taş tespit edildi
İnkaya Mağarası, 2016 yılında yüzey araştırmaları sırasında keşfedildi. İlk kazılar 2017’de Çanakkale Müze Müdürlüğü öncülüğünde başladı ve 2021’de Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsü kazandı.
2026’da, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izin ve destekleriyle, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih‑Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Özer liderliğindeki 25 kişilik ekip çalışmalarını sürdürüyor.
Bugüne kadar çakmaktaşı ve bazalt yongaları, dilgiler, kazıyıcılar, uçlar, dişli aletler, çekirdekler ve vurgaçlar dahil olmak üzere yaklaşık 43 bin yontma taş ortaya çıkarıldı.
Organik kalıntı bulunmuyor; izler toprakta aranacak
Mağarada çok sayıda taş aracı bulunmasına rağmen, insan, hayvan ya da bitkiye ait organik kalıntı henüz tespit edilmedi. Bu nedenle araştırmacılar, farklı noktalardan alınan sediman örnekleriyle DNA üzerinden geçmiş yaşamı inceleyecek.
Çalışma, Ankara Üniversitesi Evrimsel Genetik Laboratuvarı ile Agrigenomics Hub Hayvan ve Bitki Genomik Araştırmaları İnovasyon Merkezi iş birliğiyle yürütülüyor.
Sediman içinde korunan olabilecek bitki, hayvan ve mikroorganizma DNA izlerinin incelenmesiyle İnkaya Mağarası ve çevresinin eski ekosistemi aydınlatılmaya çalışılıyor.
86 bin yıl öncesine uzanan insan varlığı
Mağara katmanlarında yapılan incelemeler, insan yaşamına dair izlerin yaklaşık 86 bin yıl öncesine kadar gittiğini gösteriyor. Kazı ekibi, Paleolitik Çağ insanlarının binlerce yıl boyunca bu mekanı kullandığına dair bulgular üzerinde çalışıyor.
İleri dönemlerde iskelet kalıntılarına ulaşmak da araştırmanın ana hedefleri arasında. Yeni elde edilecek veriler, o dönemin insanlarının davranışları, beslenme alışkanlıkları ve mağarayı nasıl kullandıkları hakkında daha ayrıntılı bilgi sağlayacak.
Mağaranın kapanan girişi yeniden açılıyor
2026 kazıları, mağaranın en az üç farklı bölümünde devam ediyor. Özellikle batı kısmındaki, eski bir üretim alanı olduğu düşünülen bölgeye yoğunlaşılmış durumda.
Kalınlığı 3,5 metreyi geçen dolgu tabakası bulunan alanda derinleştirme çalışmaları sürerken, zamanla biriken toprak nedeniyle kapanan batı girişinin de yeniden açılması planlanıyor.
Alan genişletildikçe, bozulmamış katmanlarda ilk kez kazı yapılması hedefleniyor. Kazıların yanı sıra çevre düzenlemesi ve ziyaretçiler için bilgilendirme panolarının kurulması da 2026 programında yer alıyor.
Haber Kaynağı: Haber Merkezi
SON YORUMLAR