Çanakkale’de Alzheimer Uyarısı: Unutkanlığı Yaşlılıkla Karıştırmayın

Alzheimer, yalnızca hafıza kaybıyla sınırlı kalmayan, zaman içinde konuşma, karar verme, yön bulma ve günlük bağımsızlık yetilerini de etkileyebilen ilerleyici bir beyin hastalığıdır. Demansın en yaygın nedeni olan bu hastalıkta belirtiler genellikle hafif bir şekilde başlar ve yıllar içinde belirginleşir. Yakın geçmişteki olayların hatırlanamaması, aynı soruların tekrar sorulması, tanıdık mekanlarda yön kaybı, kelime bulma güçlüğü, günlük işlerde zorlanma ve davranış değişiklikleri erken evre işaretleri arasında yer alır.

Her Unutkanlık Alzheimer Anlamına Gelmez

Çanakkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yıldızhan Şengül, hafıza problemlerinin her zaman hastalığa işaret etmediğini vurgulayarak erken tanı konusunun önemine değindi. "Yaş ilerledikçe isimleri veya detayları hatırlamakta zorluk yaşayabiliriz. Ancak bu durum, günlük yaşamı aksatıyorsa ve kişi daha önce sorunsuz yaptığı işleri yapmada güçlük çekiyorsa nörolojik bir değerlendirme şarttır. Erken dönemde yapılan kapsamlı muayene, tedavi planının hazırlanması, eşlik eden hastalıkların saptanması ve hasta ile yakınlarının geleceğe hazırlıklı olması açısından kritik bir rol oynar," dedi.

Çanakkale Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı içinde hizmet veren Alzheimer ve Demans Polikliniği, bilişsel bozuklukları olan hastaların detaylı nörolojik incelemelerini gerçekleştiriyor. Gerekirse beyin görüntüleme, laboratuvar testleri ve geniş kapsamlı nöropsikolojik değerlendirmelerden faydalanılıyor. Nöropsikoloji Laboratuvarı’nda bellek, dikkat, dil, görsel‑mekânsal yetiler, planlama ve problem çözme gibi fonksiyonlar özel testlerle ölçülerek, yaşa bağlı normal değişiklikler ile hastalığa özgü bulgular ayrıştırılıyor; ayrıca hastanın zaman içindeki değişimi izlenebiliyor.

Tedavi Sadece İlaçla Sınırlı Değil

Doç. Dr. Özgül Ocak, Alzheimer hastalığının uzun vadeli takip gerektirdiğini belirterek tedavi sürecinin ilaç kullanımının ötesine geçtiğini ifade etti. "İlaç tedavisi elbette önemli, fakat beslenme, uyku düzeni, fiziksel aktivite, güvenli bir ev ortamı, eşlik eden hastalıkların kontrolü, davranış yönetimi ve bakım verenlerin desteklenmesi de tedavinin vazgeçilmez parçalarıdır. Hastalarımızı periyodik olarak izliyor, hastalığın evresi ve bireysel ihtiyaçlara göre bakım ve tedavi planlarını güncelliyoruz," şeklinde konuştu.

İleri evrelerde huzursuzluk, uyku bozuklukları, şüphecilik, dışarı çıkma isteksizliği, kaybolma, günlük bakımda zorluk, yutma güçlüğü ve düşme riskleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle tanı anından itibaren hastalığın tüm sürecinde düzenli izleme şarttır. Hasta yakınlarının da hastalığın seyri ve karşılaşabilecekleri durumlar hakkında bilgilendirilmesi, hem hastanın yaşam kalitesini artırır hem de bakım verenlerin yükünü hafifletir.

Kişinin Kimliği Değişmez

Prof. Dr. Yıldızhan Şengül, Alzheimer hastalığıyla yaşayan bireylerin sadece hastalıklarıyla tanımlanmaması gerektiğini, bakım sürecinde saygı ve mümkün olduğunca yüksek bir bağımsızlık düzeyinin korunmasının önemini vurguladı. "Bellek ve bazı bilişsel yetiler zamanla azalabilir, fakat karşımızdaki kişi aynı kişidir; geçmişi, alışkanlıkları, duyguları ve insan değeri aynı kalır. Bakımın temelinde güvenliğin sağlanmasının yanı sıra saygınlığın, yetişkin kimliğinin ve bağımsızlığın korunması yer almalıdır," dedi.

Henüz hastalığın ilerlemesini tamamen durduracak kesin bir tedavi bulunmamakla birlikte, uygun hastalarda kullanılan ilaçlar, bilişsel ve fiziksel aktivitelerin desteklenmesi, damar sağlığını etkileyen risk faktörlerinin kontrolü ve düzenli takip sayesinde semptomlar yönetilebilir ve yaşam kalitesi korunabilir. Çanakkale Üniversitesi Nöroloji Anabilim Dalı Alzheimer ve Demans Polikliniği ile Nöropsikoloji Laboratuvarı, tanı, tedavi ve uzun vadeli takip hizmetlerinin yanı sıra hasta yakınlarına bakım sürecinde karşılaşabilecekleri sorunlar hakkında rehberlik sunmaktadır.

21 Eylül Dünya Alzheimer Günü vesilesiyle, unutkanlığın ve diğer bilişsel bozuklukların yaşlılığın kaçınılmaz bir sonucu olarak algılanmaması, günlük yaşamı etkileyen belirtiler ortaya çıktığında bir nöroloji uzmanına başvurulması gerektiği hatırlatılmaktadır.