Tarım ve Orman Bakanlığı, et ve et ürünleri ile içme sütlerinin üretim ve satış koşullarını yeniden şekillendirdi. Yeni yönetmelik, döner, sucuk, köfte gibi popüler gıdalara belirli içerik sınırları koyarken, bazı katkı maddelerinin kullanımını tamamen yasakladı. Tüketicilerin ürün ambalajlarında göreceği bilgi miktarı da artırıldı.
16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Türk Gıda Kodeksi, mevcut Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği’ni yürürlükten kaldırıp yerini güncellenmiş kurallara bıraktı. Aynı gün yayımlanan düzenleme, içme sütlerine de tatlandırıcı, aroma ve etiketleme konularında yeni şartlar getirdi.
Bu değişikliklerin en çok hissedileceği alan, doğrudan market raflarında satılan ürünler olacak.
Döner İçin Yeni İçerik Standartları
Yeni tebliğde dönerin üç ayrı çeşidi tanımlandı: yaprak döner, kıyma döner ve yaprak‑kıyma döner. Kıyma dönerde kırmızı et oranı %90’ı geçemez, yaprak dönerde çiğ kırmızı et en az %10 olmalıdır.
Yaprak‑kıyma dönerde ise çiğ kırmızı etin en az %60, kıymanın ise en fazla %40 kullanılması zorunlu. Yağ oranı %25, tuz %2’yi aşmamalı; toplam et proteini ise en az %12 olmalıdır.
Dönerde Fıstık ve Peynir Kullanımı Yasak
Döner üretiminde fıstık ve peynir gibi bileşenlere izin verilmeyecek. Ayrıca yaprak dönerde diyet lifi eklenmesi de mümkün değil.
Süt, yoğurt, yumurta ve bunlardan elde edilen proteinler dışındaki tüm protein kaynakları, nişasta, soya ve benzeri dolgu maddeleri dönerde kullanılmayacak. Baharat bazlı nişasta ve bitkisel protein toplamda %1’i geçemez.
Sucuk, pastırma, kavurma ve benzeri ürünlerde de tütsüleme yapılması yasaklandı.
Döner Etiketinde Açık Tanımlama
Ürün adı, dönerin üretim şeklini yansıtmalı; “yaprak”, “kıyma” veya “yaprak‑kıyma” ibareleri aynı renk ve yazı tipinde bulunmalı.
Kanatlı eti dönerinde de aynı prensip geçerli; ürün adı içinde “yaprak” ya da “yaprak‑kıyma” ifadesi yer almalı.
Kıyma ve Köfte İçin Yeni Sınırlar
Köfte, burger ve benzeri karışımlarda toplam et proteini en az %10 olmalı. Yağ %25, tuz %2’yi geçmemeli.
Süt ve yumurta dışındaki protein kaynakları, nişasta, soya ve benzeri dolgu maddeleri bu ürünlerde yasak. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein toplamda %5’i aşamaz.
Sucukta Et Proteini Zorunluluğu
Sucuk üretiminde toplam et proteini %15’in altında olamaz; kolajen bağ doku proteini oranı %20’yi geçmemelidir.
Nem‑protein ve yağ‑protein oranları 2,6’nın altında olmalı; pH değeri en fazla 5,4 olmalıdır. Isıl işlem görmüş sucukta ise et proteini %13, kolajen oranı %25’e kadar çıkabilir.
Bu ürünlerde de protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddeleri sınırlanmıştır.
Pastırma ve Kavurmanın Yeni Kuralları
Pastırmada çemen dışındaki nem %50, çemen miktarı ise %10’u geçmemelidir.
Kavurma ve kıyma kavurmanın nemi %45, tuz %3, yağ %30 ile sınırlıdır ve hiçbir katkı maddesi eklenemez. Ayrıca protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddeleri de yasaktır.
Kanatlı Kıyma Sadece Dondurulmuş Şekilde Satılacak
Kanatlı etten yapılan ürünler yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilir. Kanatlı köfte ve burgerde et proteini %10, yağ %15 sınırındadır.
Kanatlı eti dönerinde yağ %15, tuz %2, et proteini ise en az %14 olmalı. Isıl işlem uygulanmış versiyonda et proteini %18’e yükselir.
Etiketlerde “Baş Eti İçerir” Zorunluluğu
Emülsifiye et ürünlerinde baş eti kullanıldıysa, etikette “Baş eti içerir.” ibaresi bulunmalı. Mekanik ayrılmış kanatlı etli ürünlerde ise “Mekanik ayrılmış … eti içerir.” ifadesi yer almalı ve bileşen listesinde de belirtilmelidir.
Hayvansal yağın kaynağı da etiketin içerik kısmında açıkça gösterilecek. Çemeni çıkarılmış pastırmalarda ise “Çemeni çıkarılmıştır.” ibaresi bulunacak.
“%100 Dana Eti” İfadesi Kullanılamayacak
Ürün etiketlerinde “%100”, “%100 Dana eti” ya da “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve logolar yasaklandı. Dönerin türü ürün adında net bir şekilde belirtilmeli.
Kıyma etiketlerinde yağ ve kolajen oranları “Yağ en çok %…”, “Kolajen bağ doku proteini/et proteini oranı en çok …” şeklinde zorunlu olarak yer alacak.
Çiğ kanatlı et, kanatlı kıyma ve benzeri karışımların etiketinde “Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır.” ifadesi bulunmalı.
İçme Sütlerinde Yeni Etiket Kuralları
Çeşnili içme sütlerinde toplam çeşni oranı %1’in üzerinde olmalı. Şeker eklenmiş ürünlerde şeker oranı %5’i geçmemeli; toplam şeker %9,5’i aşamaz.
Şekerli sütlerde “%… ilave şeker içerir” ibaresi temel görüş alanında yer almalı.
“Doğal” İfadesine Sınırlama
“Doğal” kelimesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilir; bu sütlerde ilave katkı, aroma veya benzeri maddeler bulunmamalıdır.
Laktozsuz ve düşük laktozlu sütlerde “doğal” ifadesi yasaktır. Sütler, yağ oranına göre sınıflandırılacak ve bu bilgi etiketlerde tüketiciye bildirilecektir.
Üreticilere Uyum Süresi
Yeni düzenlemeler 16 Eylül 2026’da yürürlüğe girdi. Ancak mevcut işletmelere 31 Mart 2027’ye kadar uyum sağlama süresi tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sürülen ve yeni kurallara uymayan ürünler, raf ömrü sonuna kadar satılabilir.
Bu kapsamda döner, sucuk, kıyma, köfte, pastırma, kavurma ve içme sütleri için hem üretim standartları hem de tüketici bilgilendirme gereklilikleri yeniden belirlenmiş oldu.
Haber Kaynağı: Haber Merkezi
SON YORUMLAR