EYT'yi kıl payı kaçıranlara müjde

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin, işçinin servis süresinin sadece SGK kayıtlarına göre belirlenemeyeceğine ve akrabalığın tek başına tanık beyanını geçersiz kılmayacağı yönündeki kararı bu davalara yepyeni bir boyut kazandırdı.
Bir üretim faaliyeti tesisinde 1994 yılında işbaşı yapan M.D., 2017 yılı Temmuz ayında hastaneye gittiğinde sigortasının yatırılmadığını öğrenince hayatının şokunu yaşadı. Bunun konusunda iş sözleşmesini feshedip işten ayrılan M.D., İş Mahkemesi'nin kapısını çaldı. Ücret bordrolarının asgari fiyattan düzenlendiğini, ödenmeyen fiyat alacakları bulunduğunu, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla mesai fiyatı, fiyat ve yıllık fiyatlı izi alacaklarının tahsili talebiyle dava açtı. İş Mahkemesi, davacının davalı işyerinde 1995-2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak 23 yıl 2 ay çalıştığı, iş sözleşmesinin davacı aracılığıyla haklı sebeple feshedildiğinden kıdem tazminatına hak kazandığı, buna ek olarak fiyat ve yıllık fiyatlı izin talebinin de yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verdi.
Kararı davalı işveren avukatı istinafa taşıdı. Davalı işletmeci, davacının sigorta işe giriş beyannâmeleri ile işten çıkış beyannâmeleri arasındaki dönemlerde, bordrolarda gösterilen ve sigortaya bildirilen asgari fiyat ile çalıştığını, 2017'de istifa ettiğini, işlerinin az olması nedeni uzun yıllardır sezonluk olarak çalıştığını savunarak davanın reddini istedi. Bölge Adliye Mahkemesi, servis süresini ispat yükünün davacıda olduğu ve yazılı delil bulunmadığında tanık beyanlarına göre sonuca gidilmesi gerektiğine işaret etti. Davacı tanıklarının davacının komşu akrabası olduğu ve fesih dönemine kadar davacı ile beraber çalışmalarının da bulunmadığı, dolayısıyla Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre davacının kesintili olarak 13 yıl 2 ay 25 gün mesaisi bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünü kaldırılarak tekrar esas ile ilgili hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verdi. Kararı davacı işçi temyiz edince devreye Yargıtay 9. Hukuk Dairesi girdi.
Bilirkişi raporunda tanık anlatımları ve dosya kapsamına göre 1. seçenekte davacının 23 yıl 2 ay ve 2. seçenekte SGK kayıtları yönünde 13 yıl 2 ay ve 25 gün aracılığıyla hesaplama yapıldığı hatırlatıldı. Yargıtay'ın, eksik gün sayısı dolayısıyla EYT'yi kıl payı kaçıranlara müjde niteliğindeki kararda şu ifadelere yer takdim edildi;
"Dosya bünyesinde davacının kardeşi olduğunu beyan eden davacı tanıklarından İ.D, davalı işyerinde 1989 yılı sonlarında çırak olarak mesaiye başladığını, 1993 yılından Şubat 2006 tarihsele kadar üretim faaliyeti bölümünde kesici olarak çalıştığını beyan etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi'nin ise davacı tanıklarının davacının kardeşi olduğu ve fesih dönemine kadar davacı ile beraber çalışmalarının da bulunmadığı, dolayısıyla SGK kayıtlarına göre davacının kesintili olarak 13 yıl 2 ay 25 gün çalıştığı kabul edilerek bilirkişi raporundaki 2. seçeneğe göre sonuca varıldığı dile getirildi. İş Mahkemesi'nin davacının çalışmasının tanık beyanlarına göre kesintisiz olarak 23 yıl 2 ay olduğu kabul edilen 1. seçeneğe itibar edildiği belirtildi. Davacı tanığı İ.D'nin davacıyla akrabalık ilişkisi tek başına tanık olarak beyanına itibar edilmemesini gerektiren bir husus olmadığından ve tanığın davalı işyerindeki servis süresi nazara alındığında dosyadaki var olan ispat durumuna göre; davacının davalı işyerinde 01.05.1994 tarihselden 31.01.2006 tarihsele kadar kesintisiz surette çalıştığı kabul edilmeli ve sonraki mesai evreler için SGK kayıtlarına itibarla sonuca gidilmelidir. Davacının davalı işyerinde kendisi aracılığıyla Nisan-Mayıs 1994 aylarında mesaiye başladığını ifade etmiş; davacının ilk işe giriş tarihsel ve davalı işyerinde kesintisiz mesai olgusunu doğrular mahiyette beyanda bulunmuştur. Kararın bozulmasına Bölge Adliye Mahkemesi'ne dosyanın gönderilmesine oy birliği ile karar verilmiştir."
Öte yandan kararda, mesai süresinin belirlenmesinde şu kayıt ve delillerin dikkate alınabileceği belirtildi;
"SGK kayıtları, işveren ve işyeri kayıtları, işyerine giriş ve çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, işyerinde çalışan kişilerin tanıklıkları, komşu işyerlerinde emekçilerin tanıklıkları ve dosya kapsamındaki diğer deliller."

İHA