İkinci el otomobil satışlarında son devirde yapay zeka yazılımları aracılığıyla önceki ekspertiz raporları üzerinde oynama yapıldığı saptandı. Kötü niyetli satıcıların, araçlardaki motor kusurlarını, boyalı ve değişen parçaları gizlemek veya rapor tarihlerini güncelmiş gibi göstermek için sayısal düzenlemelere başvurduğu aktarıldı. Bu yöntemle hazırlanan sahte raporlar yüzünden pek çok alıcının otomobil satın aldıktan kısa süre sonra yolda kaldığı ve ağır maddi zararlar yaşadığı ifade edildi.
Yapay zeka, otomobil üzerinde usta gibi inceleme yapamaz
Konuya hakkında değerlendirmelerde mevcut oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, "Araçlarını kendileri almadan önce kendi kontrollerini yaptıktan sonra muhakkak bir ekspertize götürsünler. Yapay zeka çok geliştiği için satıcı elverişsiz niyetli olabilir. Oradaki önceki ekspertiz raporunu çekip onun görselini hatasız olarak ya da birkaç kusurunu kapatabilecek tarzda yapay zekada taze bir rapor yaptırıyor. Bunlarla bağlantılı sıkıntılar yaşıyorlar. Bu da tabii sonradan mağduriyet yaşamalara, otomobille yola giderken sıkıntı yaşamalara ve satacakları zaman kendilerine beyan edilen rapor gibi çıkmamasına neden oluyor. Vatandaş ’Bu güvenilir bir kuruluşta ekspertiz yaptırmış’ deyip ekspertize sokmadan aracı satın alabiliyor. Bunların önüne geçmeleri için muhakkak araçlarını almadan önce ekspertiz yaptırmalarını tavsiye ediyoruz. Yapay zekada da raporları yapıyorlar. Millet de bunu hatasız diye alıyor ya da oradaki 1-2 kusurla dev kusurları gizliyorlar. Bir iki kusuru bırakıyorlar mahsus ki gerçekten çok bir şey yapılmamış gibi görünsün" dedi.
Ekspertizin fiziki şartlarda uzman bir ekip aracılığıyla yapılması gerektiğini vurgulayan Peldek, "Ekspertizi kendileri almadan önce satıcının bildiği bir şey de olabilir, bilerek sakladığı bir şey de olabilir. Bunu kendileri almadan önce yola çıkacaklarsa muhakkak almadan 1 gün öncesinde ya da aynı gün mümkünse yaptırmalarında yarar var. Tabii ki yapay zeka bir ekspertiz yapamaz. Çünkü burada arkada görüldüğü gibi ekip arkadaşlarımız var. Bunların hepsi kaporta ustası, mekanik ustası, airbaglere bakan, kilometre ve bilgisayar işiyle ilgilenen arkadaşlarımız, hepsi çeşitli kişiler" ifadelerini kullandı. Dükkanımızda 5 kişi çalışıyor.
Araç geçmişi ve bakım kayıtları titizlikle incelenmeli
İkinci el otomobil alım sürecinde dikkat edilmesi gereken diğer hususlara değinen Peldek, "İkinci el otomobil alırken de muhakkak arabaya gitmeden önce ilk başta hâlihazırdaki hasarı sordurmaları lazım. Bunları çok cüzi bir miktara yapabiliyorlar ve mevcuttaki hasar kaydı ne kadar? Aracın bakımları nerede yapılmış? Ondan sonra o hasara bağlı değişen parçaları ve aracın geçmiş kilometresini denetim ettirmeliler. Yetkili servislerde mi yapılmış, kendine has servislerde mi yapılmış? En son bakımı ne zaman yapılmış? Bunlarla bağlantılı kayıtlar, faturalar var mı? Çünkü nasıl ekspertiz raporunda sahtecilik yapıyorlarsa bakımlarla bağlantılı de sahtecilikler yapabiliyorlar. Ben bu kilometrede bakım yaptırdım diyor. Adam oradan eline bir defter almış, kilometrelerini değiştiriyor. Örnek veriyorum arabada triger bakımı biliyorsunuz dikkat çekici. Bunu da alıcılarımız kanmış olabiliyor. Faturalı bir tarzda bakımların nereden yapıldığı sorgulanmalı. Araç daha önce kimdeymiş, kaç el değiştirmiş, yedek anahtarı duruyor mu, hasar kaydı var mı, bakımları, tramer ve kilometre sorguları muhakkak yapılmalı" biçiminde söz aldı.
Mevsimsel bakımlar ve antifriz kullanımına dikkat
Kış şartları ve otomobil mekanik bakımları üzerine uyarılarda mevcut Peldek, açıklamalarını şöyle sürdürdü:
"Araçlarımızın bakımlarının da taze yapılmış olmasına dikkat edilmesi lazım. Biz İzmir’deyiz ama diğer illerde kışlık lastik uygulaması var. Kışlık lastikleri var mı, bakımları düzenlendi mı, antifriz var mı? Biliyorsunuz arabaya sonradan antifriz koyulduğunda daha sonraki o kireçle tıkanmış olan yerleri açıp su kaçaklarına sebebi olabilir. Geçmişte antifriz var mıydı? Bu da aracınız yolda giderken hararet yapmasına sebebiyet verebilir. O yüzden otomobil bakımlı mı, nerede yapılmış, antifrizi tam yapılmış mı, doğru antifriz, doğru yağ ve doğru kayış kullanılmış mı, doğru ellerde mi yapılmış? Bunlar çok dikkat çekici. Kullanıcılara şöyle bir teklifte bulunabiliriz: Alacakları araçların bakımlarını denetim etsinler. Bakımları tam teşekküllü tarzda düzgün ve doğru hususlarda yapılmış mı baksınlar. İkinci olarak da araçlarını almadan önce güncel ekspertiz muhakkak yaptırsınlar. Kendi güvendikleri bildikleri firmalarda ayrıntılı tarzda ekspertiz yapmalarını tavsiye ederiz. Dediğim gibi sahte raporlar olabiliyor, yapay zeka ile yapılmış olabiliyor. İlan sitelerindeki ekspertiz raporları taze de olsa önceki de olsa bunlara güvenmemelerini, aracı satın alırken muhakkak taze bir eksper yaptırmalarını tavsiye ederiz."
SON YORUMLAR