Türkiye’nin şehircilik politikalarında sayısal dönüşümü hızlandıracak güncel süreç resmen başlangıç yaptı. Resmî Gazete’de yayımlanan genelgeyle 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı uygulamaya alınırken, yapay zekâ yardımlı karar alma mekanizmalarından veri yönetimine, sayısal emniyetten çevreci projelere kadar pek çok alan öncelik kapsamına alındı.
YENİ DÖNEM RESMEN BAŞLADI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan 2026/11 sayılı Genelge, 19 Eylül 2026 tarihli ve 33375 sayılı Resmî Gazete’de yayınlandı.
Genelgeyle Türkiye’nin şehircilik alanındaki sayısal dönüşümünde güncel bir süreç hayata geçirildi. Daha önce uygulanan 2020-2023 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın uygulama döneminin sona erdiği belirtilirken, 2030 yılına kadar uzanan güncel strateji ve eylem planı devreye alındı.
Yeni planın temelinde şehirlerin teknolojik altyapılarının geliştirilmesi, kaynakların daha etkin kullanılması ve değişik sistemlerin birbiriyle uyumlu biçimde faaliyeti öngörülüyor.
YAPAY ZEKÂ ŞEHİR YÖNETİMİNDE ÖNE ÇIKACAK
Yeni süreçin dikkat çeken başlıklarından biri yapay zekâ yardımlı karar alma mekanizmaları oldu.
Genelgede, akıllı kent hizmetlerinin entegrasyonu ve sayısal kent yönetimine öncelik verileceği aktarıldı. Bu kapsamda veri idareyi ve yapay zekâ yardımlı karar alma mekanizmalarının şehirlerin dönüşümünde mühim bir yere sahip olması öngörülüyor.
Bu yaklaşım, şehirlerde toplanan verilerin sadece saklanması yerine idare süreçlerinde kullanılmasını hedefleyen daha bütünleşik bir sayısal altyapı anlayışına gösteriyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da 2030 planı dahilinde şehirlerin akıllı kent olgunluk seviyelerinin belirlenmesine için faaliyetler yürütüyor. Bakanlığın bulunan modelinde şehirlerin teknoloji, insan, müesseseler ve diğer ekosistem varlıkları bakımından akıllı kent uygulamalarına hazırbulunuşluğu değerlendiriliyor.
DİJİTAL GÜVENLİK İÇİN YENİ VURGU
Genelgenin öne çıkan başlıklarından biri de sayısal emniyet oldu.
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı dahilinde şehirlerden kırsal kesimlere kadar tüm alanlarda sayısal emniyet tedbirlerinin en üst düzeyde tutulması istendi.
Böylece akıllı kent uygulamalarının yaygınlaştırılmasıyla ile beraber sayısal sistemlerin güvenliğinin de öncelikli konulardan biri olması öngörüldü.
Yeni süreçte kamu müesseseler ve yöresel yönetimlerin sayısal dönüşüm projelerini hayata geçirirken gerekli emniyet tedbirlerini almaları gerektiği dikkat çekildi.
KAYNAKLARIN DAHA ETKİN KULLANILMASI HEDEFLENİYOR
Yeni stratejinin hedefler arasında şehirlerde kaynakların etkin kullanılması ve mükerrer yatırımların önlenmesi de bulunuyor.
Genelgede, standartları belirlenmiş ve ile beraber çalışabilir sistemlere dayanan bir şehircilik modeli oluşturulması hedeflendi.
Bu kapsamda değişik müesseseler aracılığıyla geliştirilen sayısal sistemlerin birbirinden bağımsız hareket etmesi yerine müşterek standartlar ve ile beraber çalışabilir altyapılar aracılığıyla servis vermesi hedefleniyor.
Böylece şehirlerde sayısal yatırımların daha koordineli yürütülmesi ve bulunan kaynakların daha üretken kullanılması öngörülüyor.
YEREL YÖNETİMLER DE SÜRECİN İÇİNDE
2030 stratejisinin uygulanmasında belediyeler ve diğer yöresel idareler de mühim bir konumda bulunuyor.
Genelgede bağlantılı tüm kamu müessese ve müesseseler ile yöresel yönetimlerin gerekli emniyet tedbirlerini alarak yenilikçi, çevreci ve kapsayıcı planlar hayata geçirmelerinin dev önem taşıdığı aktarıldı.
Bu nedenle güncel süreç sadece merkezi idarenin dijitalleşme çalışmalarını değil, kentlerin yöresel idare düzeyindeki dönüşümünü de kapsıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı aracılığıyla 2026 yılında düzenlenen beyanda da 2030 planı çerçevesinde büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu 100 binin üzerinde olan kaza belediyelerinin yöresel akıllı kent stratejileri ve yol haritaları hazırlamasına için yardım programının başlatıldığı duyurulmuştu.
ŞEHİRLERİN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜ HIZLANACAK
Türkiye’nin güncel akıllı kent yaklaşımı sadece teknoloji yatırımlarından oluşmuyor.
Bakanlığın yayımladığı strateji dahilinde “ileri toplum, ileri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya” vizyonu öne çıkarılıyor. Stratejide dijitalleşme, yapay zekâ ve sensör teknolojileri gibi alanların yanı sıra sürdürülebilirlik ve şehirlerin değişik risklere karşı dirençliliği de ele alınıyor.
Bu yaklaşım çerçevesinde şehirlerin teknolojik kapasitesinin artırılması, yurttaşların yaşamını kolaylaştıracak uygulamaların yaygınlaştırılması ve kent yönetiminde daha bütünleşik sistemlerin kullanılması öngörülüyor.
ÇANAKKALE’Yİ DE İLGİLENDİREN YENİ DÖNEM
Genelge, Türkiye genelindeki tüm kamu müesseseler ve yöresel idareler ilgilendirdiği için Çanakkale yönünden da önem içeriyor.
Çanakkale Belediyesi başta olmak üzere kentteki yöresel yönetimlerin gelecek aşamada geliştireceği sayısal servisler, veri idareyi, akıllı ulaşım, çevreci uygulamalar ve kent yönetimine için teknolojik planlar bu ulusal politika çerçevesiyle bağlantılı biçimde ele alınabilecek.
Bakanlığın akıllı kent çalışmalarında 81 ilin olgunluk seviyelerinin değerlendirilmesine için sistemin bulunması da yöresel yönetimlerin sayısal dönüşüm kapasitesinin ölçülmesini ve geliştirilmesini gündeme getiriyor.
2030'A KADAR UYGULANACAK
Yeni strateji ve eylem planı, Türkiye’nin 2030 yılına kadar akıllı kent politikalarına yön verecek esas çerçeveyi oluşturuyor.
Genelgeyle tüm kamu müessese ve kuruluşlarının kendi sorumluluk ve sorumluluklarını hassasiyetle yerine getirmeleri istendi. Ayrıca planın uygulanması süresince ihtiyaç duyulacak yardım ve yardımların sağlanması hakkında da bağlantılı kurumlara sorumluluk sağlandı.
Yeni süreçte şehirlerin sayısal altyapılarının güçlendirilmesi, yapay zekâ yardımlı karar alma mekanizmalarının geliştirilmesi, verinin daha etkin kullanılması, sayısal güvenliğin artırılması ve çevreci projelerin yaygınlaştırılması başlıkları öne çıkacak.
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda kamu müesseseler, yöresel idareler, üniversiteler, kendine has sektör ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla hazırlandığı aktarıldı. Bakanlığın Akıllı Şehirler Portalı da planın ve akıllı kent politikalarının uygulanmasına dair içerikleri yayımlıyor.
SON YORUMLAR