Bursa’da Fatih Sultan Mehmet döneminde inşa edilen civarında 550 yıllık Tuz Pazarı Camii’nin duvarlarından tarih çıktı. Sıva ve boyaların dökülmesiyle geçmiş bezemeler yeni baştan gün yüzüne çıktı.
Bursa’nın tarihsel yapılarından Tuz Pazarı Camii’nde zaman içerisinde duvarlarda meydana gelen dökülmeler, yapının geçmişine dair dikkat çeken izleri ortaya çıkardı. Fatih Sultan Mehmet döneminde, 1479 yılında inşa edildiği belirtilen tarihsel caminin duvarlarındaki sonraki süreç boya ve sıvalarının dökülmesiyle, alt kısımlarda mevcut bezeme ve nakışlar görünür hale geldi.
Ortaya çıkan işlemelerin hangi süreçe ait olduğunun kesin olarak belirlenmesi için Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Anıtlar Kurulu aracılığıyla faaliyetler yürütülüyor. İlk değerlendirmelere göre bezemelerin erken Osmanlı dönemine ait olabileceği belirtiliyor.
SIVALAR DÖKÜLDÜ, TARİH ORTAYA ÇIKTI
Tuz Pazarı Camii’nin bazı bölümlerindeki boya ve sıvaların zamanla dökülmesi, ilk bakışta bakım ve restorasyon ihtiyacını ortaya koyarken, duvarların altında kalan tarihsel dokunun da yeni baştan görülmesini sağladı.
Duvar yüzeyindeki sonraki süreç uygulamalarının altında ortaya çıkan işlemeler, caminin geçmişine dair dikkat çekici ipuçları içeriyor.
Bezemelerin civarında 550 yıllık caminin ilk yapıldığı süreçe kadar uzanıp uzanmadığı ise yapılacak araştırmalar sonucunda netlik kazanacak.
Tarihi dokunun yeni baştan görünür hale gelmesi, camiyi görüşme edenlerin ve havza sakinlerinin de dikkatini çekti.
1961 YILINDAKİ UYGULAMANIN ALTINDAN ÇIKTI
Tuz Pazarı Camii Derneği Başkanı Ümit Altındiş, caminin bazı bölümlerinin 1961 yılında yeni baştan yapıldığını aktardı.
Altındiş, duvarlarda ortaya çıkan işlemelerin tarihselin henüz kesin olarak belirlenmediğini ifade ederek, Vakıflar Bölge Müdürlüğü arşivlerinde yapılacak araştırmaların bu hususta dikkat çekici detaylar sağlayabileceğini aktardı.
Altındiş, “1961 yılında tekrar bir ustamız aracılığıyla yapılmış fakat onun altındaki işlemelerin tarihsel henüz belli değil. Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün arşivlerinde belki onarımla bağlantılı kayıtlar çıkabilir” dedi.
Bu nedenle duvarların altında mevcut bezemelerin hangi süreçte ve hangi uygulama süresince kapatıldığının belirlenmesi için tarihsel kayıtların da incelenmesi umuluyor.
10 YILDIR ÇALIŞMA YÜRÜTÜLÜYOR
Tuz Pazarı Camii Derneği Başkanı Ümit Altındiş, yapıyla bağlantılı çalışmaların güncel başlamadığını aktardı.
Altındiş, civarında 10 yılı aşkın süre önce Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne başvurduklarını ve peşi sıra tarihsel yapıyla bağlantılı farklı faaliyetler yürütüldüğünü aktardı.
Ancak depremlerin peşi sıra hasar gören camilere öncelik verilmesi sebebiyle Tuz Pazarı Camii’nin restorasyon sürecinin beklemeye alındığını ifade eden Altındiş, Vakıflar Bölge Müdürlüğü aracılığıyla sağlanacak ödenekle çalışmaların yeni baştan başlamasını beklediklerini söyledi.
ORİJİNAL BEZEMELER YENİDEN İHYA EDİLECEK
Duvarlarda ortaya çıkan tarihsel dokunun korunmasının dev önem taşıdığına dikkat çekildi.
Yapılacak restorasyon çalışmalarında, uzman incelemeleri sonucunda orijinal olduğu belirlenen bölümlerin yeni baştan ihya edilmesi tasarlanıyor.
Böylece tarihsel caminin duvarlarında zaman içerisinde kaybolan veya üzeri kapatılan özgün bezemelerin, yapılacak akademik faaliyetler çerçevesinde yeni baştan ortaya çıkarılması öngörülüyor.
Ortaya çıkan desenlerin caminin ilk dönemine ait olduğunun kesinleşmesi halinde, bu detayların Tuz Pazarı Camii’nin tarihsele dair dikkat çekici detaylar sunması umuluyor.
RUTUBET İDDİASI GÜNDEMDE
Tarihi camide sıva ve boyaların dökülmesine dair dikkat çeken bir başka iddia da rutubet oldu.
Caminin güney bölümünde son süreçte inşa edilen tuvaletin rutubete neden olduğu ve bu vaziyetin da duvarlardaki sıvaların dökülmesini hızlandırmış olabileceği düşünülüyor.
Bu vaziyetin tarihsel duvarlardaki bezemelerin ortaya çıkmasında güçlü olup olmadığı ise yapılacak incelemelerle değerlendirilecek.
TARİHİ DOKUNUN KADERİ İNCELEMELERLE BELİRLENECEK
Tuz Pazarı Camii’nin duvarlarında ortaya çıkan bezemelerin hangi süreçe ait olduğunun kesinleşmesi için uzmanların faaliyetler devam ediyor.
Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Anıtlar Kurulu aracılığıyla yapılacak incelemeler sonucunda işlemelerin tarihsel ve özgünlüğü hakkında daha net bir değerlendirme ortaya konulması umuluyor.
Eğer bezemelerin caminin ilk yapıldığı süreçe ait olduğu belirlenirse, ortaya çıkan detaylar Bursa’nın Osmanlı dönemine ait kültüre dair mirası yönünden da mühim bir bulgu niteliği taşıyacak.
Yaklaşık 550 yıllık tarihselle dikkat çeken Tuz Pazarı Camii’nde sıvaların dökülmesiyle yeni baştan görünür hale gelen motifler, bir yandan restorasyon ihtiyacını gündeme getirirken diğer yandan yapının geçmişine dair güncel soruların kapısını araladı.
SON YORUMLAR