Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), yabancı uyruklular için değişik nikah bedeli uygulayan Çanakkale Belediyesine, ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 256 bin 357 lira idari para cezası verdi.???????

TİHEK'in kararına göre, 2024 yılında Çanakkale Belediyesinin 2025 yılı bedel tarifesinde Türkiye Cumhuriyeti yurttaşları için 2 bin 500 lira olarak belirlenen nikah kıyma ücretinin yabancı uyruklular için 25 bin lira olarak uygulanacağına dair haberler hakkında kurul resen inceleme devreye aldı.

İnceleme dahilinde belediyeden alınan yazılı görüşte, yabancı unsurlu evliliklerde İçişleri Bakanlığınca sağlanan e-Belediye Evlendirme Modülü'nün yabancı uyrukluları kapsamaması sebebiyle evrakların konsolosluk, elçilik, valilik veya kaymakamlıklar aracılığıyla öte yandan teyit edildiği aktarıldı.

Belediye, bu işlemlerin daha fazla kadro, zaman ve idari kaynak gerektirdiğini savundu.

Ayrıca 2025 öncesinde nikah hizmetlerinin ücretsiz sunulması sebebiyle Türkiye'nin değişik illerinden yabancı uyruklularla evlenmek isteyen kişilerin kesif başvuru yaptığını, bunun Çanakkale'de ikamet eden yurttaşların nikah işlemlerinin aksamasına yol açtığını dile getiren belediye, faaliyet sınırları içinde ikamet eden yurttaşlara öncelik verilmesi hedefiyle bedel tarifesinde değişikliğe gidildiğini duyurdu.

TİHEK'in incelemesinde, uygulanan bedel farkını haklılaştıracak ölçüde ek mali yükün somut verilerle ortaya konulamadığı dikkat çekildi.

Yabancı uyruklu kişilerden Türk vatandaşlarına uygulanan standart nikah ücretlerine ek bedel alınmasını, karşılaştırılabilir durumdaki kişiler arasında değişik muamele olarak değerlendiren kurul, uygulamanın ayrımcılık yasağını ırk ve etnik köken temelinde ihlal ettiğine, Çanakkale Belediye Başkanlığı konusunda üst sınırdan 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına hüküm verdi.

- Kararın gerekçesinden

Kurul kararında, belediyenin belirttiği teyit işlemlerinin hatırı sayılır ölçüde kısa süreli yazışmalar ile telefon veya e-posta görüşmelerinden oluştuğuna işaret ederek, bunların uygulanan bedel farkını haklılaştıracak ölçüde ek mali yük oluşturduğunun somut verilerle ortaya konulmadığı dikkat çekildi.

Kararda, yabancı uyruklulara uygulanan bedel farkının evlenme hakkına erişim bakımından da orantısız bir kısıtlama oluşturduğu aktarıldı.

Belediyenin ücretsiz nikah uygulamasının yöresel yurttaşların işlemlerinde aksamalara yol açtığı yönündeki savunmasının da somut verilerle desteklenmediğine dikkat çekilen kurul kararında, şunlar not edildi:

"Çanakkale Belediye Meclisinin 2025 Mali Yılı Ücret Tarifesi ile aynı niteliği koruyarak yürürlüğe konulan 2026 Mali Yılı Ücret Tarifesinde bulunan yabancı uyruklulara uygulanmak üzere belirlenen ek nikah kıyma bedeli düzenlemesinin, evlenme ve aile kurma hakkı dahilinde nikah hizmetine erişim bakımından haklılaştırılamayan, orantısız ve makul bir gerekçeye dayanmayan değişik bir muamele oluşturduğu, bu itibarla 6701 sayılı Kanun'un 3'üncü maddesinde güvence altına alınan ayrımcılık yasağının ırk ve etnik köken temellerinde ihlal edildiği kanaatine varılmıştır."