Yapay Zekâ ile Otizmde Erken Teşhis ve Müdahale Dönemi haberi

Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü Dr. Üyesi Demet Gülaldı, yapay zekâ teknolojilerinin Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) alanındaki yansımalarını, erken tarama, klinik tanılama ve bireyselleştirilmiş müdahale süreçlerindeki katkılarını detaylı biçimde değerlendirdi. Öğr. Yapay zekânın salt bir veri işleme aracı olmaktan çıkarak insan davranışlarındaki karmaşık örüntüleri çözümleyebilen akıllı bir mekanizmaya dönüştüğünü vurgulayan Gülaldı; hususen Derin Öğrenme (Deep Learning) ve Doğal Dil İşleme (NLP) modellerinin insan davranışlarındaki en ufak nüansları saptayabildiğini ve geleneksel yöntemlerle insan gözünün kaçırabileceği mikroskobik ipuçlarını dahi zaferle belirleme edebildiğini aktardı.

Otizmin toplumsal etkileşim, iletişim ve davranış kalıplarıyla tanımlanan nörogelişimsel bir konum olduğunu hatırlatan Dr. Belirtilerin çoğunlukla iki yaşından önce ortaya çıkmasına rağmen tanı süreçlerinin sıklıkla altı yaş sonrasına sarkmasının, hayati gelişim evrelerinin kaçırılmasına ve yaşam kalitesinin düşmesine yol açtığına dikkat çekti. Gülaldı, moleküler genetik göstergelerdeki bireysel farklılıkların yüksekliği nedeniyle klinik teşhisin çoğunlukla gözlemlenebilir davranışsal parametrelere dayandığını ifade etti. Buna karşın makine öğrenmesi algoritmaları aracılığıyla bir çocuğun göz hareketleri, ses tonu frekansları ve oyun pratikleri taranarak geleneksel teşhis işaretlerinin 6 ila 12 aylık evrede dahi saptanabileceği belirtildi.

Geleneksel klinik gözlemler ve ebeveyn bildirimlerine dayalı tanı süreçlerinin yapay zekâ ile otomatikleştirilip hızlandırılabileceğini aktaran Dr. Alternatif hüküm ağacı modelleriyle 13 ila 48 aylık çocuklarda yüzde 99,97'ye varan doğruluk oranlarıyla tanı konulabildiğini dile getiren Gülaldı, bu sistemlerin çocukların duyguları tanıma ve toplumsal iletişim kurma becerilerini geliştirmede de etkin rol üstlendiğini ifade etti. Gülaldı, Evrişimli Sinir Ağları (CNN) gibi ileri teknolojilerin umut verici tahmin modelleri sunduğunu belirtti. Yapay zekânın her çocuğun bireysel gelişimine elverişli, kişiselleştirilmiş ve sabırlı bir öğrenme ortamı oluşturduğunu dile getiren Gülaldı, bu teknolojik araçların otizmi bir engel yerine doğru destekle topluma kazandırılabilecek bir farklılık olarak görmeyi mümkün kıldığını sözlerine ekledi.