İYİ Parti Çanakkale Milletvekili ve TBMM Kâtip Üyesi Rıdvan Uz, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2027 yılı bütçe görüşmelerinde yaptığı konuşmada, endüstride finansman sorunlarından teknoloji yatırımlarına, kullanılmayan katkı ödeneklerinden iş güvenliğine kadar çok sayıda meselede hükümete eleştiriler yöneltti. Bakanlığın yaklaşık olarak 248 milyar 830 milyon liralık bütçe talebinin somut imalat, ihracat ve istihdam hedefleriyle desteklenmesi gerektiğini belirtti.
İliç faciası vasıtasıyla hesap verebilirlik çağrısı
Konuşmasına 13 Şubat 2024 tarihinde Erzincan'ın İliç ilçesindeki Çöpler Altın Madeni'nde dok uz işçinin hayatını kaybettiği faciayı hatırlatarak başlayan Uz, devam eden yargı sürecine altını çizdi.
20 Ekim'de görülen dokuzuncu duruşmanın akabinde davanın 26 Ocak 2027 tarihine ertelendiğini dile getiren Uz, işçi ailelerinin adalet arayışının sürdüğünü belirtti.
Soma, Ermenek ve Amasra'da yaşanan maden facialarını da hatırlatan Uz, iş güvenliği noktasında sorumluluğu yer alan kamu görevlileri ve iş yeri yöneticilerinin hesap vermesi gerektiğini kaydetti.
Uz, Bakanlığa Anagold şirketinin sermaye aktarımı teşviklerinden yararlanıp yararlanmadığını, yararlandıysa hangi tutarlarda katkı aldığını sordu. İş güvenliği ihlallerinin teşvik kararlarında nasıl değerlendirildiğinin açıklanmasını istedi.
“Temenninin finansmanı olmaz!”
Dünya sanayisinde teknolojik rekabetin hızlandığını dile getiren Uz, ABD, Almanya ve Çin'deki yarı iletken ve robotik yatırımlarını örnek gösterdi.
Türkiye'deki sanayicilerin fazla finansman giderler yüzünden teknoloji yatırımlarında zorlandığını savunan Uz, İstanbul Sanayi Odasının 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasındaki verilere altını çizdi.
2025 yılında finansman giderlerinin çalışma kârına oranının yüzde 84,9'a ulaştığını dile getiren Uz, işletmelerin kazançlarının mühim bölümünün finansman giderlerine ayrıldığını belirtti.
Sanayiciden teknolojisini yenilemesinin istendiğini ancak bunun için gerekli finansman koşullarının oluşturulmadığını savunan Uz, “Sanayiciye ‘Teknolojini tazeyle’ diyorsunuz. O yenilemenin parasını, vadesini, ödeme takvimini de göstereceksiniz. Temenninin finansmanı olmaz!” ifadelerini kullandı.
Yüksek teknoloji amaçlar neden düşürüldü?
Türkiye'nin fazla teknoloji üretimindeki durumunu da değerlendiren Uz, 2026 yılının ilk dok uz ayında fazla teknolojili ürünlerin imalat ihracatındaki payının yüzde 3,7, ithalattaki payının ise yüzde 12,1 olduğunu söyledi.
Bakanlığın bütçe teklifinde fazla ve orta fazla teknolojili yatırımların imalat teşvikleri içerisindeki payının 2025 yılında yüzde 46,9 olarak gerçekleşmesine rağmen 2027 hedefinin yüzde 44 olarak belirlenmesini eleştirdi.
Uz, teknoloji yarışının hızlandığı bir devirde hedeflerin neden daha düşük tutulduğunun açıklanmasını istedi.
1,2 milyar liralık ödeneğin salt yüzde 5,21'i kullanıldı
Konuşmasının en dikkat çekici bölümlerinden birinde Bakanlığın 2025 yılı kesin hesap rakamlarına değinen Uz, teknolojik mahsul, iş birliği, tanıtım ve elektronik ortamda dönüşüm desteklerini kapsayan bütçe tertibine yaklaşık olarak 1 milyar 261 milyon lira ödenek ayrıldığını ancak salt 65,7 milyon lirasının harcandığını belirtti.
Ödenek kullanım oranının yüzde 5,21'de kaldığını dile getiren Uz, kaynakların neden kullanılamadığının açıklanmasını istedi.
Başvuru eksikliği, çalışma hazırlama sıkıntılar, değerlendirme dönemler veya ödeme gecikmelerinden hangisinin bu tabloya yol açtığının ortaya konulması gerektiğini kaydetti.
Uz, “Bakanlık makamı, sorunu seyretme makamı değildir!” sözleriyle uygulamadaki eksikliklere tepki gösterdi.
Genç girişimcilere ayrılan katkılar sordu
Dijital oyun ve yapay zekâ sektörlerinin dünya ekonomisinde giderek büyüdüğünü ifade eden Uz, Türkiye'nin genç nüfusuyla bu alanlarda mühim olanaklar yakalayabileceğini belirtti.
Newzoo verilerine atıfta yer alan Uz, 2025 yılında dünya elektronik ortamda oyun pazarının 201,6 milyar dolara ulaştığını söyledi.
Genç girişimcilere sağlanan desteklerin hangi programlardan verildiğinin, ödemelerin ne kadar sürede gerçekleştirildiğinin ve kaç kişiye istihdam sağlandığının açıklanmasını istedi.
Uz, “Bütçeye ödenek yazmakla gençlere gelecek kurulmaz. O kaynak zamanında kullanılacak ve i̇hracata dönüşecek. Ürüne dönüşecek. Gençlerimizin işine dönüşecek.” dedi.
İmalat sanayisindeki istihdam kaybına altını çizdi
İmalat sanayisinde bedelli çalışan sayısının ağustos ayı itibarıyla bir önceki yıla göre 53 bin kişi azaldığını dile getiren Uz, bu konumun hem personel hem de sanayiciler bakımından ağır neticeler doğurduğunu belirtti.
Avrupa'nın endüstride enerji dönüşümüne hedefleyen taze katkı organizasyonlar hazırladığını hatırlatan Uz, Türkiye'de de kamu desteklerinin somut sonuçlarının açıklanması gerektiğini savundu.
Bakanlıktan üç somut taahhüt istedi
Konuşmasının sonunda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından üç meselede açık taahhüt isteyen Uz, teknoloji yatırımlarının imalata geçiş takviminin belirlenmesini, sanayicinin erişebileceği finansman ve katkı ödeme sürelerinin açıklanmasını, verilen desteklerin sermaye aktarımı, ihracat ve istihdam sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını başvuru etti.
Türkiye'nin imalat ve teknoloji alanında etkili bir potansiyele sahip olduğunu dile getiren Uz, bu potansiyelin değerlendirilebilmesi için öngörülebilir ekonomi politikalarına ve zamanında sağlanan kaynaklara ihtiyaç olduğunu belirtti.
Uz, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Geciken desteğin bedelini sanayici ödüyor. Teknolojide geride kalmanın bedelini bütün memleket ödüyor. Kaybedilen işin bedelini işçi ödüyor. Bu bütçenin hesabını da bu bedeller vasıtasıyla vereceksiniz.”
Haber Kaynağı: Haber Merkezi
SON YORUMLAR